Peyzaj projesinde önce su, sonra bitki gelir

Dış mekân çoğu projede en sona bırakılıyor ve bütçeden ilk kısılan kalem oluyor. Oysa eve yaklaşırken görülen ilk şey bahçe. Peyzaj ve dış mekân tasarımı işlerinde sıralamayı tersine çeviriyoruz.

Önce su, sonra bitki

Drenaj, eğim ve su tahliyesi çözülmeden döşenen hiçbir zemin uzun ömürlü olmuyor. Yağmurdan sonra su biriken bir yürüyüş yolu, ne kadar güzel döşenirse döşensin yanlış kurulmuştur.

Bakım kapasitesine göre bitki seçimi

Sürekli budama isteyen bir bahçe, sahibi ilgilenemiyorsa iki yılda dağılıyor. İlk görüşmede sorduğumuz şey şu: bahçeyle kim ilgilenecek, ne sıklıkla? Cevaba göre bitki paleti değişiyor.

Aydınlatma gündüz görünmemeli

Armatürleri gündüz göze çarpmayacak şekilde yerleştiriyoruz. Gece yanan yer belli olsun, armatürün kendisi değil. Ağaç altından yukarı vuran ışık, yol kenarı gömme armatürler ve basamak altı şeritler çoğu bahçede yeterli.

Zemin: podima taşı ve alternatifleri

Podima taşı el işçiliği; deseni ve derz aralığı ustaya göre değişiyor. Bu yüzden uygulamadan önce örnek döşeme yapıyoruz. Beton plak, doğal taş ve ahşap deck alternatiflerini kullanım yoğunluğuna göre öneriyoruz.

Havuz kenarı

Havuzda görünen kısım işin küçük tarafı. Taşma kanalı, filtre odası ve kaplama birleşimleri doğru çözülmezse sonuç birkaç sezonda kendini gösteriyor. Kaymayan yüzey ile istenen doku çoğu zaman birbirine ters çalışıyor; malzeme seçimi burada belirleyici.

Projeye hangi sırayla başlanır

Sıralama şu: önce mevcut durum ölçümü ve eğim tespiti, sonra altyapı (drenaj, sulama, elektrik), sonra sert zemin, en sonda bitkilendirme. Bu sıra bozulduğunda yeni döşenen zemini sökmek gerekiyor.

Sert zemin oranı

Bahçenin tamamını taşla kaplamak bakımı kolaylaştırıyor ama yağmur suyunun toprağa inmesini engelliyor ve yazın ısınmayı artırıyor. Yürüyüş ve oturma alanlarını sert zemin, geri kalanını geçirgen yüzey olarak kurgulamak daha dengeli sonuç veriyor.

Gölge ve rüzgâr

İstanbul'da bahçenin yazın kullanılabilmesi gölgeye bağlı. Pergola, gölge yelkeni veya ağaç gölgesi; hangisi olursa olsun öğleden sonra güneşinin geldiği yöne göre konumlandırılmalı. Rüzgâr yönü de oturma alanının yerini belirliyor.

Aydınlatma senaryosu

Bahçe aydınlatmasında üç katman kullanıyoruz: güzergâh aydınlatması (yol kenarı, basamak), vurgu aydınlatması (ağaç altı, duvar yıkama) ve oturma alanı aydınlatması. Üçü ayrı devrede olduğunda bahçe gece farklı senaryolarla kullanılabiliyor.

Havuz kenarı malzemesi

Havuz kenarında malzeme seçimi üç şartı aynı anda karşılamalı: ıslakken kaymaması, güneşte aşırı ısınmaması ve klora dayanması. Doğal taşta bu üçünü sağlayan sınırlı sayıda seçenek var; havuz ve ıslak hacim tasarımı kapsamında numune üzerinde karar veriyoruz.

Bakım planı

Teslimde bir bakım takvimi bırakıyoruz: hangi bitki ne zaman budanacak, sulama hangi aylarda hangi sıklıkta çalışacak, sert zemin ne zaman temizlenecek. Bu takvim olmadan en iyi bahçe bile iki yılda karakterini kaybediyor.

Villa bahçesi ile site bahçesi farkı

Villa bahçesinde kullanıcı tek; tercihler kişiselleşebiliyor. Site ortak alanında ise farklı kullanıcı gruplarının aynı anda var olması gerekiyor: çocuk oyun alanı, oturma, yürüyüş ve geçiş. İkisinin tasarım mantığı farklı. Villa ve konut projelerimizde dış mekân kurgularının örneklerini görebilirsiniz.

Toprak ve bitkinin uyumu

Bahçe projelerinde en sık atlanan adım toprak analizi. Aynı bitki, pH değeri farklı iki bahçede bambaşka davranıyor. Analiz yapılmadan dikilen pahalı bitkilerin bir kısmı ilk yılı çıkaramıyor.

İstanbul'un farklı bölgelerinde toprak yapısı belirgin biçimde değişiyor. Kuzey ormanlık bölgelerde asidik ve humuslu, batı yakasının bazı bölgelerinde killi ve ağır toprak yaygın. Bitki paleti buna göre kuruluyor.

Sulama sistemi bahçeyle birlikte tasarlanmalı

Sulama sonradan eklendiğinde boru güzergâhları zorlanıyor ve çoğu zaman yüzeyde kalıyor. Oysa damla sulama, çim için yağmurlama ve zaman ayarlı vana baştan planlandığında hem daha az su harcanıyor hem bahçe tek elden yönetiliyor.

Su deposu ve hidrofor için yer ayırmak da bu aşamada yapılıyor. Şehir şebekesinin basıncı çoğu bahçede sulama için yeterli olmuyor.

Gizlilik ve rüzgâr

Bahçenin kullanılabilirliğini belirleyen iki görünmez etken komşu bakışı ve rüzgâr. Yüksek duvar ikisini de çözmüyor; duvar rüzgârı durdurmuyor, üstünden aşırtıyor ve arkasında türbülans yaratıyor.

Kademeli bitkilendirme, yarı geçirgen panel ve doğru konumlanmış bir pergole, duvardan daha iyi sonuç veriyor ve bahçeyi küçültmüyor.

Aydınlatma ve elektrik altyapısı

Bahçe aydınlatmasının kablolaması, zemin kaplaması döşenmeden çekilmeli. Sonradan eklenen her armatür, ya kablo kanalı görünmesine ya zeminin kırılmasına yol açıyor.

Havuz varsa elektrik güvenliği ayrı bir konu: havuz çevresindeki armatürlerin koruma sınıfı ve topraklaması ayrıca projelendiriliyor. Havuz ve ıslak hacim işlerimiz havuz ve ıslak hacim tasarımları sayfasında; bahçe tasarımı için peyzaj mimarisi ve bahçe sayfasına bakabilirsiniz.